Шығыс Қазақстан облысында Қазақстан аумағында қызметіне тыйым салынған «Таблиғи жамағат» экстремистік ұйымының қызметін ұйымдастыруға қатысты іс бойынша үш ер адам бас бостандығынан айырылды. Hronika.kz басылымының мәліметінше, заңсыз қызмет Шемонаиха ауданының Үсть-Таловка кентінде хиджама кабинетін бүркеніш ретінде пайдалану арқылы жүзеге асырылған.
Басылымның хабарлауынша, Халиф Чинкинов, Омархан Байжуманов және Ернат Асебжанов есімді үш ер адам хиджама қызметін көрсететін кабинет ұйымдастырған. Тергеу нұсқасы бойынша, сауықтыру рәсімдері тыйым салынған ұйымның идеологиясын насихаттау және жаңа қатысушыларды тарту үшін бүркеніш ретінде пайдаланылған.
Жарияланымда келтірілген мәліметтерге сәйкес, келушілермен діни тақырыптарда әңгімелер жүргізіліп, қозғалыстың идеялары таратылған. Атап айтқанда, кейбір адамдарды Үндістанға барып, «миссионерлік жиһадқа» қатысуға үгіттегені айтылады.
Сонымен қатар қарапайым пәтер жиналыстар өткізу және ішкі діни оқыту орны ретінде пайдаланылған. Мақалада жаңа қатысушыларды тарту және уағыз жүргізу мақсатында Қазақстанның түрлі өңірлері мен ТМД елдеріне шығатын топтар ұйымдастырылғаны көрсетілген.
Қылмыстық іс материалдарында кабинетке келіп, әңгімелер мен сабақтарға қатысқан кемінде 11 адам туралы мәлімет бар.
Hronika.kz басылымының мәліметінше, жасырын тергеу әрекеттері мен тінту барысында медициналық құралдар, діни мазмұндағы баспа материалдары және іске қатысты өзге де заттар тәркіленген.
Айыпталушылардың қорғаушылары олардың тек сауықтыру қызметімен айналысып, жалпы адамгершілік тақырыптарында әңгімелер жүргізгенін алға тартқан. Алайда жарияланымда сот алқасының бұл уәждерді қабылдамағаны айтылған.
Фигуранттардың әрекеттері Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 259-бабының 1-бөлігі және 405-бабының 1-бөлігі бойынша сараланған. Бұл баптар тиісінше террористік немесе экстремистік ұйымның қызметіне қатысу үшін адамдарды тарту не даярлау және экстремистік ұйымның қызметін ұйымдастыру немесе оған қатысу үшін жауаптылықты көздейді.
Істі қарау нәтижесінде екі ер адам орташа қауіпсіздік мекемесінде 8 жылға бас бостандығынан айырылған. Оларға қосымша 5 жыл мерзімге уағыз жүргізуге тыйым салынған. Үшінші қатысушының қылмыстағы рөлі төменірек деп бағаланып, ол 6 жылға сотталған.
«Таблиғи жамағат» қозғалысының Қазақстан аумағындағы қызметіне Астана қаласы Сарыарқа аудандық сотының 2013 жылғы 26 ақпандағы шешімімен тыйым салынған. Бұл мәлімет ел аумағында қызметіне тыйым салынған ұйымдардың ресми тізімінде көрсетілген.
Сонымен бірге тыйым салынған ұйымның қызметін діни рәсімдердің өзінен ажырата білу қажет. Хиджаманың өзіне аталған ұйымға қатысты сот шешімімен тыйым салынбаған. Қарастырылып отырған істе сауықтыру қызметін көрсететін кабинетті сот заңға қайшы деп таныған әрекеттерді жасыру үшін пайдалану мәселесі қаралған.
Бұл оқиға діни мазмұндағы үндеулерге сыни көзқараспен қараудың, ақпарат көздерін тексерудің және заңды діни тәжірибе мен тыйым салынған ұйымның қызметіне тартудың арасындағы айырмашылықты түсінудің маңызын көрсетеді.
Дереккөз: Hronika.kz; Қазақстан Республикасында қызметіне тыйым салынған ұйымдардың ресми тізімі.
